بیوگرافی راجر فدرر؛ افتخارات و تحلیل سبک بازی اسطوره تنیس

بیوگرافی راجر فدرر

همان‌طور که گفته شد، زادگاه راجر فدرر شهر بازل در کشور سوئیس است. این اسطوره دنیای تنیس که اصالتی سوئیسی دارد، اکنون دوران بازنشستگی خود را سپری می‌کند و سن راجر فدرر در حال حاضر حدود ۴۴ سال است.

فدرر از کودکی و از اولین سالهایی که مشغول به بازی تنیس شد و در لیگ خردسالان شروع به بازی کرد، مشخص بود که استعدادی فوق‌العاده در این بازی دارد. او حتی در آن زمان و در خردسالی نیز بازیکنی بسیار موفق بود و توانست چندین مقام ملی برای خود در این بازی کسب کند. اولین مربی راجر، فردی استرالیایی با نام پیتر کارتر (Peter Carter) بوده است که گویا تاثیری بسیار در تبدیل شدن او به یک بازیکن حرفه‌ای تنیس داشته است و راجر حتی امروز نیز در مصاحبات و سخنرانی‌های خود از او یاد می‌کند و بخشی قابل توجه از موفقیت‌های خود را مدیون مربی‌گری فوق‌العاده او می‌داند.

فدرر در سن 14 سالگی، خانواده خود را ترک کرد و به مرکز تمرینات فدراسیون تنیس سوئیس نقل مکان کرد تا در آنجا به تمرین تنیس به‌شکلی حرفه‌ای بپردازد.

او خود از کودکی، اراده و پشتکاری بسیار برای تبدیل شدن به یک تنیسور حرفه‌ای داشت و در سن 16 سالگی، تصمیم گرفت تا ترک تحصیل کند و بر روی حرفه خود به‌عنوان یک تنیسور متمرکز شود.

بسیاری از دنبال‌کنندگان و متخصصین ورزش تنیس، فدرر را در کودکی‌اش یک بازیکن بسیار با استعداد می‌دانستند و اعتقاد داشتند که او روزی به موفقیتی بسیار در این بازی دست پیدا می‌کند. اما عملکرد فوق‌العاده و موفقیت بی‌سابقه او در سال 1998، نام او را بر سر زبان‌ها انداخت و بسیاری با مشاهده موفقیت‌های او، از او به‌عنوان یکی از بازیکنان مهم آینده تنیس یاد کردند. در این سال، فدرر به مرحله نیمه‌نهایی مسابقات اوپن استرالیا (Australian Open) دست یافت، در مسابقات ویمبلدون برنده شد و سال خود را نیز با کسب مقام در تورنمنت مهم و باشکوه Orange Bowl Junior Tournament به پایان رساند. او توانست در این سال، به بازیکن شماره یک لیگ نونهالان در دنیا تبدیل شود.

اما تبدیل شدن از یک بازیکن نونهال به یک بازیکن در لیگ حرفه‌ای و اصلی تنیس، می‌تواند کاری چالش‌برانگیز برای تنیسورها باشد و برای فدرر نیز چندان آسان نبود.

او در اولین سال فعالیت خود به‌عنوان یک بازیکن حرفه‌ای تنیس، یعنی سال 1999، تنها موفق به رسیدن به مرحله نیمه‌نهایی در مسابقات ATP وین شد و این سال را با کسب رتبه‌ای در انتهای فهرست صد بازیکن برتر تنیس در دنیا، به پایان رساند. یک سال پس از این، یعنی سال 2000، فدرر توانست در مسابقات مارسی (Marseille) به مسابقات فینال راه یابد و با رتبه 29 در میان برترین بازیکنان تنیس جهان، سال حرفه‌ای خود را به پایان برساند.

در سال 2001، فدرر موفق به کسب اولین مقام خود در تورنمنت ATP در میلان شد. او در اولین سالهای فعالیت خود به‌عنوان یک تنیسور در لیگ حرفه ای، شرایط سختی را در مسابقات گرند اسلم (Grand Slam) تجربه می‌کرد و عملکردی چندان خوب در این مسابقات نداشت؛ در واقع، کمی طول کشید تا او در لیگ حرفه‌ای نیز عملکردی چشمگیر از خود به نمایش بگذارد و در سال 2003، برای اولین بار موفق به کسب مقام در تورنمنت مهم ویمبلدون (Wimbledon) شد و در واقع، اولین برد و کسب مقام مهم خود را در لیگ بزرگسالان تنیس تجربه کرد. از آن سال به بعد، می‌توان گفت که فدرر لیگ تنیس مردان را به‌طور کامل به قبضه خود در آورد!

امروز، فدرر تا سال 2022 و پیش از بازنشستگی خود، موفق به برد در 20 تورنمنت شده که اولین آنها در سال 2009 و در تورنمنت French Open بوده است. فدرر رکوردهایی بی‌شمار را در بازی تنیس شکسته است و به اعتقاد بسیاری از متخصصین تنیس، بهترین بازیکن مرد تنیس در تاریخ این ورزش تا به امروز است.

در ادامه، قصد داریم سبک و تکنیک‌های بازی فدرر را مورد تحلیل و بررسی قرار دهیم تا ببینیم چه چیزی باعث شده است که این ورزشکار سوئیسی تا این حد در بازی تنیس موفق باشد.

تحلیل بازی راجر فدرر

پس از این که نگاهی اجمالی به زندگینامه راجر فدرر داشتیم، حال قصد داریم سبک و رویکرد او در بازی تنیس را در چهار وجه تکنیکی، فیزیکی، تاکتیکی و ذهنی تحلیل کنیم.

1. تحلیل تکنیکی

با نگاهی به تمامی چهار وجه بازی تنیس راجر فدرر، انتخاب یکی از آنها به‌عنوان نقطه قوت او، کاری بسیار دشوار است؛ زیرا او به‌واقع در تمامی زمینه‌های بازی تنیس، عملکردی فوق‌العاده را از خود به نمایش می‌گذاشته است. با این وجود، به نظر می‌رسد اکثر متخصصین تنیس معتقدند که او در زمینه مباحث تکنیکی تنیس، عملکردی به‌واقع شگفت‌انگیز دارد و در این وجه خود، سطحی جدید از مهارت را به سایر بازیکنان تنیس نشان می‌دهد.

راجر فدرر می‌تواند تقریبا هر حرکتی را به هر شکلی که می‌خواهد در زمین تنیس انجام دهد و این امر، به لطف مهارت تکنیکی فوق‌العاده او در این بازی حاصل شده است. او با برخورداری از مهارت‌های فنی بی‌رقیب در بازی تنیس، می‌تواند با ضربات فورهند کشنده خود، بیس‌لاین بازی را به‌طور کامل به تصاحب خود در آورد، می‌تواند با اسلایس‌های بی‌نقص خود، به بهترین نحو از خود دفاع کند و یک دیوار فولادی را در زمین خود بنا کند، می‌تواند در جلوی تور به‌شکلی بی‌نقص بازی کند و سرو و تبادل توپ را نیز با دقتی فوق‌العاده انجام دهد.

• ضربات فورهند

بسیاری از متخصصین و مربیان بازی تنیس، از ضربات فورهند راجر فدرر به‌عنوان برترین ضربات فورهند تاریخ تنیس یاد می‌کنند!

او موقعیت خود را همواره به‌گونه‌ای در زمین تنیس تنظیم می‌کند که بتواند در همه جای زمین، ضربات فورهند قدرتمند خود را مورد استفاده قرار دهد.

فدرر گریپی محافظه‌کارانه را در ضربات فورهند به‌کار می‌گیرد که در آن، بخش پایینی انگشت اشاره او بر روی لبه 3.5 دسته راکت قرار می‌گیرد. این گریپ، دقتی بسیار بالا به ضربات او بخشیده است و باعث می‌شود که هیچ‌گاه خطای او را در این ضربات مشاهده نکنیم.

اما جذابترین نکته درباره ضربات فورهند فدرر، تنوع تکنیکی است که او در حین انجام این ضربات به‌کار می‌گیرد. راجر می‌تواند با تاپ اسپینی شگفت‌انگیز به توپ‌ها ضربه بزند و زوایایی فوق‌العاده را خلق کند. همچنین او می‌تواند توپ را به‌گونه‌ای صاف کند که ضربات برنده بی‌نظیری را حاصل کند.

همانطور که گفته شد، فدرر تکنیک‌هایی بسیار گوناگون را برای انجام ضربات فورهند به‌کار می‌گیرد و همین تنوع تکنیکی نیز یکی از موثرترین مولفه‌ها در موفقیت او به‌عنوان یک تنیسور بوده است. بسیاری از بازیکنان درجه یک تنیس، ضربات فورهندی بسیار قدرتمند، با اسپین و زوایایی عالی را انجام می‌دهند و می‌توانند از این طریق، امتیازاتی بسیار را در تنیس کسب کنند. اما فکر نمی‌کنیم بازیکنی به جز راجر در دنیا وجود داشته باشد که بتواند همانند او، ضربات فورهند را با چنین تنوع تکنیکی انجام دهد.

نکته جالبی که می‌بایست درباره ضربات فورهند فدرر به آن اشاره کنیم، زاویه صاف دست او در اکثر ضربات فورهند اوست. در واقع، فدرر اکثر ضربات فورهند خود را بدون خم کردن دست خود انجام می‌دهد؛ در حالی که اکثر سایر بازیکنان درجه یک تنیس، این ضربات را با حداقل کمی قوس در محدوده آرنج خود انجام می‌دهند. دیگر تنیسوری که ضربات فورهند خود را با دستی کاملا صاف می‌زند، رافائل نادال (Rafael Nadal) است که می‌توان از او به‌عنوان یکی دیگر از بازیکنان برتر تنیس در دنیا و رقیب مستقیم راجر فدرر اشاره کرد. با توجه به موفقیت بسیار بازیکنانی که از این تکنیک در ضربات فورهند استفاده می‌کنند، باید دید آیا بکارگیری این تکنیک در آینده در دنیای تنیس به یک مد تبدیل خواهد شد یا خیر!

• ضربات بک هند

ضربات بک هند فدرر، بسیار زیبا و از لحاظ فنی بی‌نقص هستند!

او این ضربات خود را در اکثر مواقع، با تاپ‌اسپینی فراوان انجام می‌دهد و کمتر دیده شده است که این ضربات به‌شکل صاف توسط او زده شود. او معمولا ضربات بک‌هند را زمانی به‌شکل صاف می‌زند که قصد امتیاز‌گیری از حریف خود را داشته باشد.

احتمالا دلیل او برای بکارگیری این تاکتیک این است که یک بازی یکدست و مداوم را با ضربات آرام بک‌هند پیش ببرد و با ساخت موقعیت‌هایی برای امتیاز‌گیری از این طریق، در شرایط مناسب با یک ضربه فورهند قدرتمند و دقیق، یک امتیاز را به نفع خود تمام کند. بدیهی است که این تاکتیک برای فدرر بسیار مفید واقع شده است و او را به یکی از برترین بازیکنان تنیس در جهان تبدیل کرده است؛ اما برخی از متخصصین تنیس بر این اعتقادند که او می‌توانست در برخی از شرایط با بکارگیری رویکردی تهاجمی‌تر در ضربات بک هند خود، امتیازاتی حتی بیشتر را نیز کسب کند. در واقع، از آنجایی که او ضربات بک هند را با دقتی فوق‌العاده انجام می‌داده است، دلیلی وجود نداشته که از آنها به‌شکلی تهاجمی‌تر استفاده نکند.

این نکته خصوصا در زمانی که او در حال رقابت با رافائل نادال افسانه‌ای بود، اهمیتی بسیار داشت. در کل، تاپ اسپین فوق‌العاده ضربات فورهند نادال، مهار آنها را برای حریف‌های او بسیار دشوار می‌سازد؛ اما زمانی که نادال تصمیم می‌گرفت ضرباتی تهاجمی‌تر را با گریپ فورهند یک دستی خود به فدرر وارد کند، معمولا ضربات او به هدف می‌رسید و او می‌توانست با شکست دیوار دفاعی فدرر، یک امتیاز به این شکل از او کسب کند.

به همین دلیل، فکر می‌کنیم که اگر فدرر می‌توانست ضربات بک‌هند خود را با قدرتی بیشتر و به‌شکلی تهاجمی‌تر انجام دهد، به بازیکنی حتی بهتر در تنیس تبدیل می‌شد و می‌توانست با به نمایش گذاشتن تمامی توانایی‌های خود در این بازی، تنیسورهایی فوق‌العاده همچون نادال را نیز به آسانی شکست دهد.

• ضربات اسلایس

فدرر ضربات بک‌هند اسلایس خود را نیز با دقتی بسیار بالا و به‌شکلی بسیار زیبا انجام می‌داد. او از ضربات اسلایس، معمولا برای خنثی‌سازی ضربات قدرتمند در موقعیت دفاعی خود استفاده می‌کرد؛ اما دیده شده بود که این ضربات برای گیج کردن حریف، جلو آوردن آنها در زمین و نزدیک شدن به تور نیز در بسیاری از بازی‌ها توسط او به‌کار گرفته شده است.

اما با وجود این که اسلایس‌های فدرر در نوع خود بسیار عالی هستند، اعتقاد داریم که او این ضربات را بعضا با آندراسپینی بیش از حد انجام می‌دهد. در واقع، راکت او در انجام این ضربات، بیش از حد باز یا به سمت جلو متمایل می‌شد که حرکت رو به پایین شدیدی را برای راکت در نقطه برخورد رقم می‌زد و باعث می‌شد که توپ او در ضربات اسلایس، در هوا معلق باقی بماند. یک ضربه اسلایس که با سرعتی کم در هوا معلق شده است، کار حریف را برای انجام یک پاسخ تهاجمی بسیار آسان‌تر می‌سازد؛ زیرا فرصت فکر کردن و تنظیم دقیق موقعیت راکت را به او می‌دهد. در حالت ایده‌آل، یک ضربه اسلایس می‌بایست توپ را در ارتفاعی پایین، با سرعتی بالا در طول زمین به حرکت در آورد تا توپ در زمان برخورد با زمین، متوقف نشود.

• ضربات سرو

شاید ضربات سرو راجر فدرر را بتوان یکی از ضربات کمتر دیده‌شده او در بازی تنیس دانست. اما چرا این ضربات از نظر ما کمتر دیده شده‌اند؟ آیا همگان بر این باور نیستند که او این ضربات را به‌شکلی عالی انجام می‌دهد؟ اکثر متخصصین تنیس می‌دانند که فدرر ضربات سرو بسیار موثر و دقیقی را می‌زده است؛ اما از آنجایی که سرو او، سرعت و قدرتی به اندازه سرو بازیکنانی همچون اندی رادیک (Andy Roddick) و چندی دیگر از بیست بازیکن برتر تنیس در دنیا نداشته است، بسیاری از طرفداران او، این ضربات او را آنقدر که باید مورد توجه قرار نداده‌اند.

پیش‌بینی سروهای راجر بسیار دشوار است و او این ضربات را با دقتی مثال‌زدنی انجام می‌دهد که باعث می‌شود اثر آنها، حداقل به اندازه سروهای تنیسورهایی همچون رادیک و قدرت بسیار آنها باشد.

در یکی از مسابقات ویمبلدون، شبکه بی‌بی‌سی (BBC) یک کلیپ را به نمایش گذاشت که در آن، دو ضربه سرو فدرر به‌صورت کاملا همگام در کنار یکدیگر به نمایش در آمده بودند. یکی از این ضربات، یک اسلایس در زمین سرویس سمت چپ به سمت بخش مرکزی زمین بود و ضربه دیگر، یک سرو قدرتمند و عریض در همین بخش از زمین. نتیجه این تطبیق این بود که این دو ضربه، دقیقا تا پیش از چند صدم ثانیه پیش از تماس با توپ، دقیقا با یکدیگر مشابه بودند! فدرر در این دو ضربه، توپ را دقیقا در یک موقعیت به هوا پرتاپ می‌کرد، راکت خود را دقیقا به یک شکل به حرکت در می‌آورد و بدن خود را نیز دقیقا به یک شکل تنظیم می‌کرد، اما دقیقا پیش از انجام ضربه، راکت خود را به‌شکل دیگری با توپ برخورد می‌داد. همین ویژگی باعث می‌شود که پیش‌بینی شکل ضربات سرو فدرر برای حریف او بسیار دشوار باشد و به لطف همین امر، او می‌تواند در این ضربات به آسانی از حریف خود امتیاز کسب کند.

برای این که شما نیز بتوانید ضربات سرو را به‌شکلی مفید، دقیق و زیبا انجام دهید، نیاز است که پیش از هر چیز، موقعیت‌های بهینه اعضای بدن خود برای انجام این ضربات را بیاموزید و آنها را به‌شکل ناخوداگاه در این ضربات به‌کار بگیرید.

• والی و تبادل توپ

بدیهی است که فدرر در نزدیکی تور نیز بازیکنی فوق‌العاده است و می‌تواند به بهترین نحو به تبادل توپ با حریف خود بپردازد.

فدرر می‌تواند با مهارت و دقتی فوق‌العاده به والی با حریف خود بپردازد و با وجود این که معمولا بازی‌های خود را از بخش‌های دورتر به تور و در بیس لاین هدایت می‌کند، اما می‌تواند در صورت لزوم، به تور نیز نزدیک شود و بازی را در آنجا نیز به نحو احسن ادامه دهد. از نظر ما، والی او در ضربات فورهند به‌شکلی واضح از ضربات بک هند او دقیق‌تر و قوی‌تر است و او می‌تواند با این ضربات، با حرکتی حداقلی در بدن و دست خود، ضرباتی موفق و دقیق را به حریف خود ارسال کند.

او با ضربات بک هند نیز می‌تواند به‌شکلی بسیار موثر به والی می‌پردازد؛ اما ما معتقدیم که فدرر در این ضربات نیز همانند ضربات اسلایس خود، صورت راکت را بیش از حد باز می‌کند و سعی دارد که این ضربات را با اندراسپین و یا حتی سایداسپین بیش از حد به ثمر برساند؛ در حالی که اگر او فیس راکت خود را به‌شکلی صاف با توپ برخورد می‌داد، احتمالا والی‌هایی سریع‌تر و دقیق‌تر را از خود به نمایش می‌گذاشت.

2. تحلیل تاکتیکی

بدیهی است که راجر فدرر در بحث تاکتیکی نیز عملکردی بی‌نقص دارد و در این زمینه نیز بسیار قدرتمند عمل می‌کند. نقشه بازی فدرر در حول ضربات فورهند او ترسیم شده است و او همواره سعی دارد که بازی خود را بر پایه این ضربات پیش ببرد. یکی از ویژگی‌های بازی تمامی تنیسورهای برتر دنیا این است که این بازیکنان، شکل بازی خود را به حریف خود تحمیل می‌کنند و چندان به سبک بازی او اهمیتی نمی‌دهند؛ مگر این که در مقابل حریفی قدرتمند قرار بگیرند و مجبور به اصلاح سیاست‌های خود در بازی شوند. یکی از بارزترین این مثال‌ها را می‌توان بازی راجر فدرر در مقابل رافائل نادال دانست که در آن، فدرر به‌شکل دیگری بازی می‌کند تا بتواند از نادال قدرتمند امتیاز کسب کند.

در کل، اگر بخواهیم عملکرد تاکتیکی فدرر در بازی تنیس را در یک جمله توصیف کنیم، می‌توانیم بگوییم که او دقیقا می‌داند چه زمانی تهاجمی بازی کند، چه زمانی وارد حالت تدافعی شود و چه زمانی نیاز است که ضربات حریف خود را خنثی کند.

برای مثال، در موقعیت‌هایی که بسیاری از بازیکنان ممکن است شتاب زده عمل کنند و حرکاتی غیرمعمول را برای کسب امتیاز مورد آزمایش قرار دهند، فدرر با استفاده از ضربات اسلایس در ترکیب با حرکات دقیق بدن خود، ضربات تهاجمی حریف خود را خنثی می‌کند و بازی را به توازن بازمیگرداند. در بحث ضربات سرو نیز او انتخاب موقعیت خود در زمین را به‌شکلی بسیار هوشمندانه انتخاب می‌کند و می‌داند که با انجام چه تکنیک سروی در برابر کدام بازیکن‌ها می‌تواند در ضربه فورهند پس از سرو، از آنها امتیاز کسب کند.

علاوه بر این، همانطور که گفته شد راجر می‌تواند در هر زمان که نیاز باشد، به تور نزدیک شده و بازی را در این بخش از زمین به‌شکلی بی‌نقص ادامه دهد. فراموش نکنید که مهارت‌های تکنیکی فوق‌العاده راجر فدرر باعث شده است که او بتواند در بحث تاکتیکی نیز انعطافی فوق‌العاده داشته باشد و بر اساس شکل بازی حریف خود، سبکی کاملا متفاوت از بازی را در روبروی او پیش بگیرد.

3. تحلیل فیزیکی

در رتبه بندی نقاط قوت راجر فدرر در بازی تنیس، انتخاب یک مولفه بازی او از میان مباحث تکنیکی و فیزیکی به‌عنوان مهمترین نقطه قوت او برای ما کاری بسیار دشوار است؛ زیرا او در این دو زمینه عملکردی تقریبا بی‌رقیب دارد.

راجر به‌شکلی بسیار استادانه و آسان در زمین تنیس حرکت می‌کند و به بسیاری از همکاران او بر این اعتقادند که شاید بزرگترین نقطه قوت او در بازی تنیس، مهارت فوق‌العاده او در حرکت کردن صحیح در زمین باشد.

به طور معمول، برترین بازیکنان تنیس در هر دورانی، توانایی‌هایی خارق العاده در حرکت در زمین تنیس داشته‌اند و فدرر نیز از این قاعده مستثنی نیست. نکته جالب اینجاست که فدرر حتی در سخت‌ترین شرایط در بازی تنیس نیز دقت خود را در حرکت در زمین حفظ می‌کند و هیچ‌وقت به نظر نمی‌رسد که در حال از دست دادن تعادل خود است. اگر به حرکات راجر در زمین تنیس با دقت نگاه کنید، متوجه می‌شوید که او می‌تواند در شرایطی بسیار سخت نیز پشت خود را صاف نگه دارد و تمام حرکات خود را به‌وسیله پاهای خود انجام دهد؛ در حالی که اکثر دیگر بازیکنان تنیس از انجام چنین کاری ناتوانند. او قامت خود را حتی در سخت‌ترین شرایط نیز کاملا صحیح و صاف نگه می‌دارد که باعث می‌شود تعادل خود را هیچ‌گاه حتی ذره‌ای از دست ندهد. در واقع، در زمینه تعادل، شاید بتوان فدرر را برترین بازیکن تنیس در تاریخ دانست.

فدرر نیز همانند اکثر بازیکنان برتر تنیس در دنیا، پاهایی بسیار قدرتمند دارد و بخش بالاتنه او نیز کمی لاغرتر از معمول به نظر می‌رسد. به نظر می‌رسد که این مشخصات فیزیکی، با بازی اصولی تنیس حاصل می‌شود و بازیکنان برخوردار از چنین اندامی، می‌توانند این بازی را به‌شکلی بسیار بهتر و قدرتمند‌تر انجام دهند.

الگوهای حرکت پایی که فدرر در برخی از شرایط در بازی تنیس به‌کار می‌گیرد، بسیار جالب هستند و می‌بایست مورد مطالعه متخصصین تنیس قرار بگیرند تا از رمز آنها باخبر شویم. همین حرکات، یکی از مهمترین دلایل برای حرکت بی‌نقص فدرر در زمین تنیس هستند و چالاکی بی‌رقیبی را در این بازی برای او رقم زده‌اند.

4. تحلیل عملکرد ذهنی

راجر فدرر تا آخرین روز فعالیت خود به‌عنوان یک تنیسور حرفه ای، یک قهرمان فوق‌العاده در این بازی بود و مطمئنا بدون برخورداری از اعتماد‌به‌نفسی کافی و ذهنی سرسخت، نمی‌توانست به این جایگاه دست یابد؛ اما با این وجود و از نظر ما، عملکرد ذهنی و روانی فدرر در تنیس، با اختلاف ضعیف‌ترین بخش از بازی او در میان چهار مولفه کلی بازی است.

او در سالهایی که دنیای تنیس حرفه‌ای را به قبضه خود در آورده بود، طبیعتا‌هاله‌ای درخشان از اعتماد‌به‌نفس در دور خود داشت و حضور او در زمین نیز بسیار قدرتمند و غالب بود؛ اما به نظر ما، موفقیت بسیار فدرر در تنیس در طی این سالها، به این دلیل بوده است که بازی او به‌واقع از تمامی رقبای خود بسیار بهتر بوده و او نیازی به بهبود تفکر و توانایی ذهنی خود در زمین برای برنده شدن نداشته است. در واقع، ما بر این اعتقادیم که توانایی ذهنی او، نقشی در موفقیت بی‌نظیر او در تنیس نداشته است.

فدرر خصوصا در تقابل با رافائل نادال ماهر، برخی از اوقات از لحاظ روانی در هم می‌شکند و ما توانایی ذهنی و روانی لازم را برای فائق آمدن از چالش‌های نادال در او نمی‌دیدیم.

رتبه‌بندی بخش‌های مختلف عملکرد راجر فدرر

بدیهی است که از نظر ما و هر فرد متخصص دیگر در زمینه تنیس، فدرر اگر برترین بازیکن تنیس تاریخ نباشد، حداقل یکی از سه بازیکن برتر این ورزش است و عملکردی به‌واقع کم نقص در تمامی زمینه‌ها در این بازی دارد. اما اگر بخواهیم عملکرد این بازیکن بازنشسته سوئیسی را به‌شکلی موشکافانه مورد بررسی قرار دهیم، باید بگوییم که او می‌توانست در سالهای آخر فعالیت خود به‌عنوان یک تنیسور حرفه ای، با ارتقای خود در زمینه تاکتیکی و ذهنی، به حریفی قدرتمندتر و به‌واقع شکست‌ناپذیر برای بازیکنانی همچون رافا نادال تبدیل شود. همچنین در برخی از جزئیات تکنیکی نیز او با وجود مهارت فوق‌العاده خود، عملکردی کمی بیش از حد محافظه کارانه را پیش می‌گرفته است و اگر از تکنیک‌های خود در برخی از شرایط، کمی تهاجمی‌تر استفاده می‌کرد، شاید حتی از آنچه که بود نیز بازیکنی قدرتمندتر می‌شد.

در کل، اگر بخواهیم هر بخش از عملکرد راجر فدرر در بازی تنیس را از بهترین به بدترین رتبه‌بندی کنیم، می‌توانیم به‌شکل زیر عمل کنیم:

• تکنیکی
• فیزیکی
• تاکتیکی
• ذهنی

از نظر ما، عملکرد تکنیکی راجر فدرر، به‌واقع بی‌نقص است و هیچ ایرادی را نمی‌توان به آن گرفت. او تمامی ضربات را با تنوعی فوق‌العاده و به‌شکلی بسیار دقیق انجام می‌دهد و دانش تکنینی فوق‌العاده وسیعی را در اختیار دارد که می‌تواند تمامی آن را در بازی خود نیز به درستی به‌کار بگیرد. همچنین وضعیت فیزیکی فدرر نیز کمی از مهارت تکنیکی او ندارد و می‌توان آن را نیز همانند مهارت تکنیکی او، یکی از نقاط قوت مهم او در بازی تنیس دانست.

در مقابل اما از نظر ما، این بازیکن مشهور و محبوب می‌توانست در دو زمینه تاکتیکی و ذهنی خود، عملکردی بهتر را از خود به نمایش بگذارد تا به‌واقع به بازیکنی بی‌نقص و برترین تنیسور تاریخ تبدیل شود. یکی از مشکلات فدرر در بحث تاکتیکی، ضربات بک هند اوست که معمولا در مواقع لزوم، نیرو و سرعت کافی را ندارند و توپ را با قدرت کافی به سمت حریف ارسال نمی‌کنند. همین امر نیز باعث می‌شود که فدرر برخی از اوقات نتواند امتیازات لازم را از حریف‌هایی قدر همانند رافائل نادال کسب کند.

در بحث توان ذهنی نیز فدرر در برخی از شرایط نمی‌تواند یک استراتژی صحیح و هوشمندانه را برای امتیازگیری از رقبایی قدرتمند دنبال کند و به همین دلیل، بعضا در برابر رقبایی همچون نادال، کمی ضعیف و استرس‌زده به نظر می‌رسد. به همین دلیل نیز از نظر ما، توان ذهنی کم بزرگترین نقطه ضعف فدرر در تنیس بوده است و او می‌توانسته با بهبود این مولفه، احتمالا افتخاراتی حتی بیشتر را در این بازی کسب کند.

توصیه‌های یک مربی

از نظر ما و بسیاری از مربیان نامی تنیس در دنیا، فدرر در سالهای آخر فعالیت خود به‌عنوان یک تنیسور حرفه ای، می‌بایست زمانی بیشتر را برای بهبود عملکرد خود از لحاظ تاکتیکی و ذهنی اختصاص می‌داد تا می‌توانست در بهترین حالت خود در زمین تنیس حاضر شود.

اگر بخواهیم به مهمترین ضعف تاکتیکی او اشاره کنیم، می‌بایست ضربات بک هند او را مورد تحلیل قرار دهیم. همانطور که گفته شد، فدرر این ضربات را با قدرتی کافی انجام نمی‌دهد و در آنها به اندازه کافی تهاجمی عمل نمی‌کند. حرکت دست و بدن فدرر در انجام ضربات بک هند، بی‌نقص و بسیار زیباست و او بعضا این ضربات را با تاپ اسپینی فراوان به سمت حریف خود می‌زند تا بتواند توپ بازگشتی را با ضربه بک هند خود، به‌شکلی تهاجمی به حریف بازگرداند و به این شکل از او امتیاز کسب کند.

اگر ما مربی فدرر بودیم، او را مجاب می‌کردیم که از ضربات بک هند خود بسیار بیشتر استفاده کند و سعی کند تا آنها را به‌شکلی تهاجمی‌تر در بازی خود به‌کار بگیرد. همچنین فکر می‌کنیم که او در سالهای آخر بازی خود، می‌توانست با کمی کمک از یک مشاور یا روانشناس، توان ذهنی خود را در بازی تنیس به‌شکلی چشمگیر افزایش دهد و ماهیتی جنگجو در زمین تنیس پیدا کند تا به این شکل، با مهارت‌های تکنیکی و فیزیکی فوق‌العاده خود، بتواند به آسانی تمامی بازیکنان درجه یک تنیس در دنیا را شکست دهد! مربیان مشهور و خبره بسیاری در دنیای تنیس وجود دارند که می‌توانند توان ذهنی ستارگانی همچون فدرر را در زمین تنیس افزایش دهند و از نظر ما، راجر نیز می‌بایست به سراغ یکی از این مربیان می‌رفت تا بتواند بهترین عملکرد ممکن خود را به نمایش بگذارد.

در کل اما، راجر فدرر یک بازیکن فوق‌العاده تنیس بود که بسیاری از افراد نه چندان علاقه‌مند به تنیس، نام او را با این بازی مترادف می‌دانند. در واقع، راجر به‌حدی مشهور است که حتی کسانی که علاقه‌ای به تنیس ندارند نیز او را به‌عنوان تنها بازیکن تنیس می‌شناسند و با شنیدن نام تنیس، نام او بلافاصله در ذهنشان نقش می‌بندد!

فدرر به‌حدی در بازی تنیس ماهر و خبره بود که مشکلاتی همچون توان ذهنی نه چندان بالای او نیز مانع دستیابی چندین باره او به رتبه اول بازیکنان حرفه‌ای تنیس در جهان نشدند و باعث شدند که او به اعتقاد بسیاری از افراد متخصص در زمینه تنیس، برترین بازیکن این بازی در تاریخ باشد.

میراث فوق‌العاده راجر فدرر مطمئنا همواره در دنیای تنیس باقی خواهد ماند و بازنشستگی او باعث نمی‌شود که از او به‌عنوان یکی از برترین تنیسورهای تاریخ یاد کنیم. اطمینان داریم که همواره نام فدرر در کنار رافائل نادال و نوواک جوکوویچ (Novak Djokovic) به‌عنوان سه بازیکن برتر تنیس یا Big Three ذکر خواهد شد و تا سالهای آینده نیز همگان با شنیدن نام او، به یاد بازی تنیس خواهند افتاد.

او در سال 2022 و با خداحافظی از دنیای تنیس، گفته است که در آینده احتمالا در برخی از بازی‌های تنیس حاضر خواهد شد و به‌طور کامل خود را بازنشسته نخواهد کرد؛ اما دیگر در بازی‌های Open و Grand Slam شرکت نمی‌کند. انتظار داریم که به‌زودی، فدرر را در نقش یک مربی قدرتمند برای ستارگان نوپای تنیس ببینیم و در برخی از بازی‌های افتخاری نیز شاهد درخشش او باشیم.