بیوگرافی اجمالی + تحلیل بازی نواک جوکوویچ

جوکوویچ تا به امروز موفق به برد در 24 تورمنت گرند اسلم (Grand Slam) تک به تک آقایان شده است که از میان آنها، می‌توان به ده مسابقه اوپن استرالیا اشاره کرد. این تعداد برد در مسابقات گرند اسلم، یک رکورد در دنیای تنیس محسوب می‌شود و تا به امروز، هیچ تنیسوری نتوانسته است موفق به برد این تعداد از این مسابقات تنیس شود.

به‌طور کلی، جوکوویچ تاکنون موفق به کسب 99 مقام در بازی‌های تک به تک تنیس شده است که شامل 72 مقام در مسابقات بزرگ، بیست و چهار مسابقه Major، چهل مسابقه Master، هفت مسابقه قهرمانی انتهای سال و یک مدال طلای المپیک می‌شود. این تنیسور صربستانی قهرمان، تنها تنیسور تاریخ است که موفق به کسب قهرمانی در هر چهار مسابقه اصلی تنیس به‌صورت همزمان در سه نوع اصلی زمین تنیس شده است. همچنین او را می‌توان تنها تنیسوری در دنیا دانست که توانسته است در طول فعالیت حرفه‌ای خود به‌عنوان یک تنیسور، هر چهار مقام اصلی دنیای تنیس حرفه ای را از آن خود کند.

در سال 2003، نواک وارد لیگ پرو یا حرفه‌ای تنیس شده است و هنوز با گذشت بیش از دو دهه، یکی از بهترین و توانمندترین بازیکنان تنیس در دنیا به شمار می‌رود و می‌تواند با مهارت‌های فوق‌العاده خود در این ورزش، زمین تنیس را با یک اشاره، از آن خود کند و برنده از میدان خارج شود.

اما چه چیزی باعث شده است که نواک جوکوویچ به بازیکنی تا این حد ماهر و محبوب تبدیل شود و برخی آن را حتی امروز نیز برترین تنیسور دنیا بدانند؟ در این مطلب، قصد داریم که با تحلیل تخصصی تکنیک و سبک بازی تنیس این بازیکن استثنایی، به این پاسخ دست یابیم.

ستاپ راکت نواک جوکوویچ

پیش از هر چیز، بهتر است که به بررسی راکت مورد استفاده نواک جوکوویچ در بازی‌های تنیس چند سال گذشته او بپردازیم. سالهاست که برند هد (Head)، یکی از مشهورترین تولیدکنندگان راکت و سایر تجهیزات بازی تنیس، اسپانسر و حامی مالی جوکوویچ است و او نیز در طی سالهای گذشته، راکت‌های سری Speed Pro این شرکت را تبلیغ می‌کند.

اما واقعیت این است که بسیاری از تنیسورهای مشهور دنیا، در بازی‌های اصلی خود از راکتی که تبلیغ آن را می‌کنند استفاده نمی‌کنند و در واقع، یک راکت سفارشی و ویژه که طرح و ظاهری مشابه با راکت مورد بحث دارد را به‌کار می‌گیرند.

مشخصات فنی آخرین و جدیدترین راکت مورد استفاده جوکوویچ به‌شرح زیر است:

• طرح بدنه: Head Graphene 360 Speed Pro
• فریم: Pro عادی با کد PT113B
• وزن همراه با زه: 353 گرم
• اندازه هد: 95 اینچ مربع
• وزن در سویینگ: 360 گرم
• بالانس: 324 میلی متر (هد سبک‌تر از دسته به‌میزان 5 نمره)
• ضربه گیر: دارد
• الگوی زه: 18 در 19
• طول راکت: 17.1 اینچ

این راکت که در حال حاضر راکت تنیس اصلی جوکوویچ به شمار می‌رود و او در تمامی بازی‌های فعلی خود از آن استفاده می‌کند، با توجه به مشخصات فیزیکی و سبک بازی او تغییر یافته و شخصی‌سازی شده است تا بتواند بهترین عملکرد را در بازی به او ارائه دهد. همچنین این راکت با در نظر داشتن آسیب رخ داده در ناحیه آرنج دست نواک که در سال 2018 به یک جراحی منجر شد طراحی شده است و می‌تواند به او کمک کند که با وجود این آسیب، به‌شکلی بهینه‌تر بازی را پیش ببرد.

این تغییرات نسبت به نسخه اصلی راکت، شامل کاهش وزن ثابت آن از 359 به 353 گرم، کاهش وزن آن در سویینگ از 370 به 360 گرم، افزایش طول راکت به‌میزان 0.1 اینچ و تغییر الگوی زه راکت از 18 در 20 به 18 در 19 می‌شود.

این راکت حتی با وجود وزن ثابت و متحرک پایینتر خود نسبت به نسخه استاندارد، می‌تواند پایداری و کنترل مورد نیاز نواک را در ضربات به او ارائه کند. طول کمی بیشتر این راکت نسبت به نسخه استاندارد آن، سرعت بیشتری را در ضربات سرو برای آن رقم می‌زند و فشردگی کمتر زه‌های آن نیز اسپین بیشتری را در ضربات به توپ منتقل می‌کند. این ویژگی‌ها در راکت نواک، به او این امکان را می‌دهند که ضرباتی قدرتمندتر را به حریف خود ارسال کند تا به این شکل، او هم بازی را برای حریف خود دشوار‌تر کند و هم زمانی بیشتر را برای بازگشت به حالت عادی خود پس از انجام ضربه داشته باشد.

نواک در راکت خود، ترکیبی دوگانه از زه راکت را به‌کار می‌گیرد که از زه Babolat Touch VS Natural Gut 17/1.25 با کشش 59 پوند در جایگاه زه‌های اصلی و زه Luxilon Alu Power Rough 16L/1.25 با کشش 56 پوند در جایگاه زه‌های عمود تشکیل شده است.

زه‌های اصلی این ترکیب که از روده طبیعی گوساله ساخته شده‌اند، حس و بازخوردی عالی را به نواک در ضربات خود منتقل می‌کنند و زه‌های عمود بر آنها، با جنس پلیمری بسیار سخت خود، قابلیت اسپین بالاتری را به توپ می‌دهند و امکان انجام ضربات به‌شکلی یکسان‌تر و تمیز‌تر را برای جوکوویچ فراهم می‌کنند.

تحلیل فنی بازی نواک جوکوویچ

پس از نگاهی اجمالی به زندگینامه نواک جوکوویچ و سپس ستاپ راکت او، حال وقت آن رسیده است که به اصل مطلب، یعنی تحلیل فنی بازی تنیس او بپردازیم.

ضربات فورهند

نواک جوکوویچ یک تنیسور راست دست است و برای انجام ضربات فورهند خود، از گریپ سمی وسترن (semi-western) استفاده می‌کند که در آن، بخش پایینی انگشت اشاره بر روی لبه چهارم گریپ راکت قرار می‌گیرد. او پیش از این، گریپی غیرمعمول را در این ضربات به‌کار می‌برد که چیزی در میان دو گریپ سمی-وسترن و وسترن بود و در آن، بخش پایینی انگشت اشاره او مابین لبه 3 و 4 گریپ راکت قرار می‌گرفت. برخی از افراد، این گریپ را گریپ ¾ وسترن می‌نامند! اما به نظر می‌رسد که در طی سالیان، این گریپ غیرمعمول چندان برای نواک کارآمد نبوده است و او با درک محدودیت‌هایی که این گریپ برای او ایجاد می‌کرد، به سراغ گریپ معمول و متداول سمی-وسترن رفته است و تا به امروز برای انجام ضربات فورهند خود، از همین گریپ استفاده می‌کند.

او ضربات فورهند خود را به تفکیک، در مراحل زیر انجام می‌دهد:

1. او راکت خود را به‌شکلی نه چندان محکم در دست می‌گیرد و همزمان با شروع چرخش خود، دست چپ خود را نیز به‌عنوان یک پشتیبان بر روی گلوی راکت قرار می‌دهد.
2. او پس از انجام چرخش، زمانی دست چپ خود را از روی راکت بر می‌دارد که هر دو دستش در ارتفاعی بالاتر از شانه او قرار داشته باشند. این در حالیست که بسیاری دیگر از بازیکنان حرفه‌ای تنیس، همچون رافائل نادال (Rafael Nadal) و راجر فدرر (Roger Federer) دست فرعی خود را پیش از رسیدن دستان خود به ارتفاع شانه از راکت جدا می‌کنند.
3. او زمانی راکت را به پایین باز میگرداند که چرخش خود را به‌شکل کامل انجام داده باشد. همچنین او تاکیدی بسیار بر روی چرخش کمر و شانه خود دارد؛ به این دلیل که چرخش کامل این بخش‌ها در ضربات فورهند، انرژی تیروکمان‌گونه‌ای به بدن او می‌بخشد و به او کمک می‌کنند تا ضربات فورهند خود را با نیرو و سرعتی بسیار بیشتر انجام دهد.
4. زمانی که او راکت را به سمت عقب بازمیگرداند، صورت راکت به سمت زمین متمایل می‌شود. این به این دلیل است که او از گریپ سمی-وسترن برای در دست گرفتن راکت خود در ضربات فورهند استفاده می‌کند و زاویه راکت در این گریپ، باعث متمایل شدن سر آن به سمت زمین پس از چرخش برای انجام ضربه می‌شود.
5. پس از این، او سویینگ راکت را با چرخاندن مچ دست خود آغاز می‌کند؛ به‌گونه‌ای که هد راکت او با زاویه‌ای عمودی به سمت پشت زمین متمایل می‌شود.
6. او همزمان با سویینگ راکت خود برای انجام ضربه فورهند، همواره خونسردی و آرامش خود را به‌شکلی قابل توجه حفظ می‌کند و توجه دارد که در تمام طول حرکت برای انجام ضربه، آرنج دستش در فاصله‌ای معین با بدن او باقی بماند.
7. او پس از این حرکات، بدن خود را به‌شکل کامل از پیچش خارج می‌کند و به کمر و شانه خود اجازه چرخش به‌طور کامل را می‌دهد. در انتهای این حرکت، بدن او به‌شکل کاملا صاف و موازی در روبروی تور زمین قرار می‌گیرد. او پیش از برخورد با توپ، به‌شکلی مشهود بر روی آن متمرکز می‌شود و در بسیاری از اوقات نیز راکت خود را کمی زودتر از معمول با توپ مماس می‌کند تا آن را کمی به سمت بالا هدایت کرده و تاپ اسپینی قابل توجه را به آن منتقل کند.
8. پس از این که او سویینگ فورهند خود را به‌شکل کامل انجام می‌دهد، وزن خود را از پای راست به پای چپ خود منتقل می‌کند و به سمت جلو متمایل می‌شود.

ضربات فورهند جوکوویچ در طی سالهای فعالیت حرفه‌ای او، تغییراتی قابل توجه داشته‌اند و رفته رفته تکامل پیدا کرده‌اند. او در گذشته، گریپی نزدیک‌تر به گریپ وسترن را مورد استفاده قرار می‌داد و به دنبال همین امر نیز توپ را با فاصله‌ای کمتر از بدن خود با راکت مماس می‌ساخت. همچنین او به همین دلیل، می‌بایست زودتر آماده می‌شد تا با سرعتی بسیار و به‌شکلی تقه مانند به توپ ضربه بزند. اما این سبک ضربات که در گذشته توسط نواک مورد استفاده قرار می‌گرفت، هزینه زمانی قابل توجهی را در بازی برای او به بار می‌آورد و برای سبک بازی او چندان بهینه نبود. به همین دلیل نیز او تصمیم گرفت تا رفته رفته، این تکنیک را با تکنیکی بهتر و بهینه‌تر جایگزین کند.

او اکنون حرکاتی سیال‌تر و تمیز‌تر را در انجام ضربات فورهند خود به‌کار می‌گیرد و از چرخش بدن و نیروی پاهای خود نیز در این راستا استفاده‌ای بسیار بهینه می‌کند. این ضربات فورهند نواک نسبت به ده بازیکن برتر تنیس در دنیا، کمی صاف‌تر هستند و تاپ اسپینی کم در آنها وجود دارد؛ اما او در صورت نیاز، می‌توان این ضربات را با تاپ اسپینی بیشتر نیز انجام دهد تا زمانی بیشتر را برای بازگشت به حالت عادی خود پس از انجام ضربه در اختیار داشته باشد.

او به‌طور کلی ترجیح می‌دهد که توپ‌های ارسالی از سوی حریف خود را در زمانی زودتر از حالت عادی به آن سوی زمین بازگرداند تا بازی تهاجمی‌تری را برای خود رقم بزند و به این شکل، به حریف خود چیره شود.

ضربات بک‌هند

جوکوویچ در ضربات بک‌هند خود، از گریپ بک هند دو دستی بهره می‌گیرد و با استفاده از آن از شروع حرفه تنیس خود تا به امروز، ضرباتی را رقم زده است که به اعتقاد بسیاری از متخصصین، از بهترین ضربات بک هند در تاریخ به شمار می‌روند. نواک پس از سالها فعالیت به‌عنوان یک تنیسور حرفه‌ای و برد در مسابقاتی بی‌شمار، هنوز هم ضربات بک هند خود را بزرگترین و مهمترین سلاح خود در زمین تنیس می‌داند.

او در انجام ضربات بک هند دو دستی خود، دست بالایی خود را با گریپ ایسترن (eastern) و دست پایینی خود را با گریپ کانتیننتال (continental) بر روی دسته راکت خود قرار می‌دهد.

ضربات بک هند نواک، به‌تفکیک طبق مراحل زیر انجام می‌شوند:

1. او پس از پرش و باز کردن پاهای خود به‌میزانی کمی بیشتر از عرض شانه‌های خود، بدن خود را به‌شکلی کامل می‌چرخاند و همزمان، گریپ خود را بر روی راکت نیز تغییر می‌دهد. پس از انجام این حرکات، بدن او در موقعیتی خنثی یا بسته قرار می‌گیرد تا او بتواند با حرکت راکت خود به سمت عقب، بدن خود را بر روی پای جلویی خود به چرخش در آورد.
2. در سویینگ به سمت عقب، دست راست او کاملا باز و دراز شده و عضلات آن نیز به‌شکل کامل ریلکس و وانهاده هستند.
3. او همزمان با این که راکت خود را به‌سمت توپ به حرکت در می‌آورد، بر روی پای جلویی خود نیز کمی بدن خود را به چرخش در می‌آورد تا از نیروی آن در ضربه خود بهره مند شود و همزمان نیز راکت خود را با دست خود که کاملا صاف است، به سمت جلو هدایت می‌کند.
4. پس از این، او راکت را با دست خم شده خود به سمت جلو می‌راند تا حرکتی کمی چرخشی را پیش از برخورد با توپ برای آن رقم بزند. حرکت پیچشی باز شونده بدن او در این مرحله، قدرت و شتابی حداکثری را به بدن او می‌بخشد و او و راکت او را به سمت توپ شلیک می‌کند.
5. نواک زودتر از معمول و در زمانی که هر دو دستش کاملا صاف هستند و بالا تنه او نیز زاویه‌ای 45 درجه‌ای با تور زمین دارد، راکت خود را با توپ برخورد می‌دهد.
6. حتی پس از برخورد راکت با توپ، دست راست نواک به‌شکل صاف و باز باقی می‌ماند. این حرکت، نمایانگر این است که او بخش اعظم قدرت مورد نیاز در ضربات بک هند را از دست چپ خود دریافت می‌کند و در این ضربات، تکیه‌ای بسیار به این بخش از بدن خود دارد.
7. او سویینگ را با یک حرکت فالو-ترو (follow-through) به پایان می‌رساند و در این حین نیز پای چپ خود را بیرون از بدن خود نگه می‌دارد تا تعادل خود را حفظ کند و سریعا پس از انجام ضربه، به حالت اولیه خود بازگردد.

جوکوویچ تکنیک ضربات بک هند دو دستی را از مرحله آماده سازی تا چرخش و انجام ضربه به‌شکلی استادانه انجام می‌دهد و زمان بندی او در انجام این ضربات نیز کم نظیر است. او تمامی مراحل و جزئیات این ضربات را به‌شکلی بی‌نقص و کاملا یکدست انجام می‌دهد و هیچ یک از ضربات او از این دسته، از دیگری متفاوت نیست.

یکی دیگر از نقاط قوت قابل توجه نواک در ضربات بک هند دو دستی خود، پایداری فوق‌العاده بدن او در این ضربات و بازگشت بسیار سریع او به حالت عادی پس از انجام این ضربات است.

ضربات سرو

ضربات سرو نواک جوکوویچ در طی سالهای فعالیت او به‌عنوان یک تنیسور حرفه ای، به‌شکلی مشهود بهبود یافته است و امروز، او بهتر از هر زمانی می‌تواند این ضربات را به ثمر برساند. جوکوویچ قد، قدرت و انعطاف بدنی لازم را برای انجام ضربات سروی قدرتمند و موثر در اختیار دارد؛ اما او در سالهای قبل و چند سال اول فعالیت خود، چندان در انجام این ضربات ماهر نبود و نمی‌توانست آنها را به شکلی مفید و قدرتمند انجام دهد.

در سال 2011، نواک تغییراتی را در تکنیک ضربه سرو و البته ستاپ راکت خود اعمال کرد که هر دو، تاثیری آنی و مشهود در کیفیت سرو او داشتند و پس از آن، او توانست با این ضربات خود، به تمامی رقبای خود چیره شود و صحنه تنیس را به تعظیم خود در آورد.

او برای انجام اکثر ضربات سرو خود، از گریپ کانتیننتال استفاده می‌کند؛ اما در ضربات کیک سرو، برای این که بتواند اسپین بیشتری به توپ انتقال دهد، راکت را با گریپ بک هند ایسترن در دست می‌گیرد.

نواک ضربات سرو خود را به ترتیب در مراحل زیر انجام می‌دهد:

1. در نخست، او در بیس لاین می‌ایستد و پای چپ خود را با زاویه‌ای 45 درجه‌ای به سمت آن و تقریبا موازی با آن قرار می‌دهد.
2. پس از این، او وزن خود را بر روی پای پشتی خود می‌اندازد و همزمان با این که توپ را به بالا می‌اندازد، پای جلوی خود را به سمت بالا متمایل می‌کند. شکل بالا انداختن توپ نواک می‌تواند بسته به نوع ضربه سروی که او قصد انجام آن را دارد متغیر باشد.
3. او پس از انداختن توپ به بالا، حرکت پیچشی بدن خود را آغاز می‌کند و راکت خود را در یک حلقه گرد به حرکت در می‌آورد. او طی این حرکت، هم شانه‌ها و هم کمر خود را به چرخش و پیچش در می‌آورد و همزمان، پاهای خود را ریلکس کرده و پس از آن، آنها را به زمین می‌فشارد تا به‌وسیله آنها، اثری فنری شکل را بر روی بدن خود بگذارد.
4. پس از این، او راکت خود را در موقعیت تروفی قرار می‌دهد که در آن، هد راکت در ارتفاعی کمی بالاتر از شانه او قرار می‌گیرد. در این مرحله، شانه راست او می‌بایست با شانه و دست دیگر او کاملا در یک خط قرار بگیرد.
5. او پس از قراردهی بدن خود در موقعیت بالا، خود را از ناحیه کمر خود از پیچش خارج می‌کند و همزمان نیز پاهای خود را به زمین می‌فشارد و زانو‌های خود را نیز به‌شکل کامل صاف می‌کند تا همانند یک فنر، به سمت توپ معلق در هوا حرکت کند.
6. با نزدیک شدن راکت به توپ، او دست خود را دراز کرده و مچ دست خود را جمع می‌کند. در نقطه تماس توپ با راکت، دست او به‌شکل کامل صاف است. نقطه برخورد راکت جوکوویچ با توپ نیز بسته به نوع سروی که او قصد انجام آن را دارد می‌تواند بسیار متفاوت باشد.
7. در زمان انجام سروهای فلت و یا اسلایس، حرکت فالو تروی او از عرض بدن او انجام می‌شود. اما در زمان انجام کیک سرو، او این حرکت را دقیقا در بخش جلویی بدن خود انجام می‌دهد.
8. پس از انجام سرو، نواک معمولا در وسط زمین و به‌شکلی بر روی زمین فرود می‌آید که سینه او به موازات زمین قرار می‌گیرد. او در فرود بر روی زمین، نخست پای چپ خود را بر روی زمین قرار می‌دهد و پس از آن نیز به سرعت به حالت آماده و خنثی بازمیگردد تا پاسخ ضربه خود را از سوی حریف دریافت کرده و آن را به او پس بدهد.

حرکتی که نواک اکنون برای انجام سرویس به‌کار می‌گیرد، بسیار سیال‌تر و حرفه‌ای‌تر از آنچه است که او در سالهای گذشته انجام می‌داد. همچنین او اکنون در این ضربات نسبت به گذشته، سرعت و قدرتی یکدست‌تر دارد و در آن به‌جای پیچش شانه و بازوی خود، بدن خود را از بخش کمر به پیچش در می‌آورد. او علاوه بر اینها زاویه شانه خود را در موقعیت تروفی نیز در طی چند سال اخیر بهبود داده است که باعث شده است حرکت سرویس کامل او بسیار حرفه‌ای‌تر و یکدست‌تر شود.

جوکوویچ همچنین طبق توصیه آندره آغاسی (Andre Agassi)، تنیسور پیشکسوت افسانه‌ای و مربی او در سالهای 2017 و 2018، راکتی بلندتر از معمول را در بازی‌های خود به‌کار گرفت تا طول بیشتر راکت، قدرت و سرعت او را در انجام ضربات سرو افزایش دهد.

امروز می‌توان گفت که ضربات سرو نواک بهتر از هر زمانی است و او اکنون این ضربات را با قدرت، سرعت و دقتی بی‌نظیر انجام می‌دهد که کمتر بازیکنی در دنیای تنیس قادر به انجام آن است. او سرو اول خود در بازی تنیس را با میانگین سرعت فوق‌العاده 188 کیلومتر بر ساعت و سرو دوم خود را نیز با سرعت میانگین 146 کیلومتر بر ساعت انجام می‌دهد.

سبک کلی بازی

به طور کلی، می‌توان گفت که نواک جوکوویچ یک بازیکن بی‌نظیر تنیس است و می‌تواند این بازی را به‌شکلی بسیار متوازن و بی‌نقص انجام دهد. او می‌تواند به‌شکلی بسیار تهاجمی و موثر به حمله بپردازد و در زمان لزوم، سپری آهنین را برای دفاع از زمین خود تشکیل دهد. به‌واقع، می‌توان گفت که نواک، بازی کامل و بی‌نظیری را از خود در زمین تنیس به نمایش می‌گذارد و ضربات فورهندی فوق‌العاده، ضربات بک هندی استادانه، ضربات سروی بسیار موثر، واکنش‌هایی بسیار سریع و دقیق و تکنیک پایی بی‌نقص را در این بازی به‌کار می‌گیرد که ترکیب آنها به‌جرات در بازی هیچ تنیسوری تا به امروز دیده نشده است.

نواک در سالهای اول فعالیت خود به‌عنوان یک تنیسور در لیگ پرو، رویکردی دفاعی‌تر را در بازی خود به‌کار می‌گرفت و برای امتیاز گیری، معمولا منتظر موقعیت‌هایی بسیار مسلم می‌شد. اما در طی سالیان گذشته، بازی او در تمامی جهات ارتقا یافته است و اکنون هیچ نقصی در آن دیده نمی‌شود. جوکوویچ امروز در نقش یک بیس لاینر بسیار تهاجمی بازی تنیس خود را پیش می‌برد که در زمان لازم، هیچ‌گاه از نزدیک شدن به تور و بازی یک به یک و نفس‌گیر با حریف خود واهمه‌ای ندارد.

او در طی بازی خود، مدام توپ خود را در عمق زمین حریف خود ارسال می‌کند و به لطف قدرت پیش بینی، سرعت و انعطاف فوق‌العاده خود، می‌تواند به بهترین نحو نیز از زمین خود در برابر قدرتمند‌ترین ضربات حریف خود دفاع کند.

پس از گذشت سالها از آغاز فعالیت جوکوویچ به‌عنوان یک تنیسور حرفه‌ای و وارد شدن او به سن 37 سالگی، احتمالا شما نیز انتظار دارید که رفته رفته شاهد خستگی و افت عملکرد او در بازی تنیس باشید. اما در حال حاضر، به هیچ وجه اینگونه نیست و نواک با وجود سن نه چندان پایین خود، هنوز هم به‌شکلی خستگی‌ناپذیر و با قدرتی فوق‌العاده به رقابت با برترین بازیکنان دنیای تنیس ادامه می‌دهد.

او اکنون از لحاظ فیزیکی و تکنیکی در وضعیتی بی‌نقص قرار دارد و آماده است تا با هر یک از برترین تنیسورهای دنیا، رقابتی زیبا و نفس گیر را به نمایش بگذارد. او اکنون سالهاست که موفق شده بر تاثیرات منفی افزایش سن بر عملکرد ورزشی خود غلبه کند و در بهترین فرم خود در بازی تنیس باقی بماند؛ امری که اراده، تلاش و انضباط او در این بازی را به بهترین نحو نشان می‌دهد.

نواک جوکوویچ با با برد در مسابقات US Open سال 2023 و کسب بیست و چهارمین مقام گرند اسلم خود، نام خود را به‌عنوان برترین تنیسور دنیا در تاریخ به جای گذاشته است. با وجود این که او در میان سه بازیکن برتر تنیس در دنیا، محبوب‌ترین فرد نیست، اما از لحاظ فنی می‌توان او را برترین بازیکنی دانست که تاریخ تنیس تا به حال به خود دیده است.

سوال بسیاری از افراد این است که چگونه جوکوویچ توانسته است در طی دو دهه گذشته، موقعیت خود را به‌عنوان حداقل یکی از برترین بازیکنان تنیس در دنیا حفظ کند! از نظر ما، دلیل موفقیت بی‌بدیل نواک در طی دو دهه گذشته و عدم افت عملکرد او با افزایش سن او، بیش از هر چیز چهار نکته کلیدی زیر است:

• توان ذهنی: نواک هیچ‌گاه محبوب‌ترین بازیکن حاضر در تورنمنت‌های بزرگ نبوده است؛ اما این قضیه هیچ اهمیتی برای او نداشته و مانعی برای بازی او به بهترین شکل ممکن نشده است. او خود را در زمین تنیس به‌خوبی ابراز می‌کند و در صورت لزوم، به‌شکلی بسیار طبیعی و بدون اغراق، احساسات خود را به دیگران نمایش می‌دهد. نواک به لطف توان ذهنی بالای خود، همواره و حتی در صورتی که حریف او در حال برد از او بوده است، ریتم بازی خود را حفظ کرده است و دچار ضعف نشده است.
• قابلیت تغییر و تطبیق سبک بازی با شرایط: جوکوویچ با بهبود بازی خود در طی سالهای اخیر و رفع ایرادات آن، اکنون به یک بازیکن همه فن حریف تنیس تبدیل شده است و می‌توان گفت که ضعف قابل توجهی در هیچ یک از وجوه بازی او مشاهده نمی‌شود. او می‌تواند در زمین تنیس، بسیار سریع تصمیم گیری کند و به این شکل، تاکتیک‌هایی متفاوت و موثر را بسته به سبک بازی حریف خود در مقابل او به‌کار بگیرد.
• شرایط فیزیکی فوق‌العاده و زندگی سلامت: جوکوویچ از دیرباز توجهی بسیار به سلامت و رژیم غذایی خود داشته است و تمام مواد مغذی دریافتی خود را در بازه روزانه با دقتی بالا پایش می‌کند. این دقت بسیار باعث شده است که او اکنون وضعیت فیزیکی بهتری از اکثر تنیسورهای هم سن خود داشته باشد. همچنین با وجود این که نواک در طی سالهای گذشته فعالیت حرفه‌ای خود به‌عنوان تنیسور، مصدومیت‌هایی قابل توجه را تجربه کرده است، اما پس از هر یک از آنها توانسته به‌سرعت و بدون نیاز به استراحت‌های طولانی، به بازی بازگردد و توانسته همانند گذشته به‌شکلی قدرتمند به بازی بپردازد.
• اراده و اولویت‌ها در بازی تنیس: نواک همواره درباره اهداف خود در بازی تنیس کاملا صادق بوده است و آنها را پنهان نکرده است. اشتیاق او برای برنده شدن و عطش او برای دستیابی به قله دنیای تنیس، از هیچ‌کس پنهان نیست و شاید همین خلقیات او، او را به برترین بازیکن تنیس حال حاضر تبدیل کرده‌اند. هرچند که این رویکرد باعث شده است که برخی از افراد، رفتار او در زمین تنیس را نپسندند. او همواره به دنبال شکستن رکوردهای پیشین خود و سایر بازیکنان در دنیای تنیس بوده است و با افزایش سن خود، هنوز هم بزرگترین هدف خود را برنده شدن در مسابقات گرند اسلم می‌داند. او اراده‌ای راسخ در این زمینه دارد و قصد دارد تا زمانی که بدن او این اجازه را به او می‌دهد، به شرکت در این بازی‌ها بپردازد و از آنها برنده خارج شود!

نواک جوکوویچ یک قهرمان بلامنازع در بازی تنیس است، اما هیچ‌گاه آنطور که باید مورد اقبال دنبال‌کنندگان بازی تنیس قرار نگرفته است و در واقع، نمی‌توان او را قهرمان مردم دانست!

بحث‌هایی بر سر رفتار حرفه‌ای نواک در زمین تنیس از زمان آغاز فعالیت حرفه‌ای او تا به امروز برقرار بوده است و لحظاتی نیز وجود داشته است که تماشاچیان و دنبال کنندگان دنیای تنیس، رفتار او را چندان خوشایند نمی‌دانسته‌اند. اما او از تمامی این لحظات به‌خوبی عبور کرده است و به پیشرفت و افتخار‌آفرینی در دنیای وسیع تنیس ادامه داده است.

از نظر ما، خط باریکی میان اعتماد به نفس و تکبر وجود دارد و از نظر برخی از افراد، رفتار جوکوویچ بیش از هر چیز، نمایانگر تکبر اوست! اما شاید او در حین انجام بازی، تنها بسیار خوشحال و از خود مطمئن است و با ابراز خود به‌شکلی کامل، باعث می‌شود که مردم چنین برداشتی از رفتار او داشته باشند.

با نگاهی به گذشته جوکوویچ در دنیای تنیس تاکنون، متوجه می‌شویم که او توانسته است از جوانی خود تا به امروز که در حال رسیدن به سن میانسالی است، بازی خود را روز به روز بهبود دهد و آن را در سطحی بسیار بالا حفظ کند. این ویژگی نواک برای ما به واقع تحسین‌برانگیز است و کمتر کسی در دنیای تنیس توانسته است موفق به انجام چنین کاری شود. دیدن این که یک تنیسور می‌تواند در سن 37 سالگی نیز در بهینه‌ترین حالت ممکن به بازی تنیس بپردازد و تمامی رقبای خود را نیز شکست دهد، برای ما بسیار جذاب و حتی شگفت‌انگیز است.

جوکوویچ از آغاز فعالیت حرفه‌ای خود به‌عنوان یک تنیسور تا به امروز، لحظاتی افسانه‌ای را از خود به ثبت رسانده است و رکوردهای بسیاری را نیز شکسته است؛ اما به نظر می‌رسد که فعالیت حرفه‌ای در دنیای تنیس برای نواک فعلا قرار نیست که تمام شود و قرار است که تا سال‌های آینده نیز شاهد عملکرد فوق‌العاده او در زمین تنیس باشیم!